Đi vay và tiền lãi: một khoản vay thực sự tốn bao nhiêu?
Đi vay là mua thời gian, và thời gian thì có giá. Cả lớp chơi với kịch bản “Tín dụng đắt đỏ”: thế chấp cho ngay một phần giá của ô đất, còn chuộc lại ô đất thì đắt thêm sau mỗi vòng khoản nợ chưa được trả. Sau đó, từng báo cáo tài chính cho thấy các khoản vay thực sự đã tốn bao nhiêu.
Tóm tắt
- Thời lượng
- 45 phút
- Cấp học
- Trung học và cao đẳng
- Trò chơi
- Chớp nhoáng, bàn 4 người, 25 phút chơi
- Kịch bản
- Tín dụng đắt đỏ
- Liên quan đến
- Lập kế hoạch và quản lý tài chínhKhung năng lực tài chính cho trẻ em và thanh thiếu niên của EU/OECD-INFE (2023)
Mở một lớp với các thiết lập này; bạn có thể thay đổi chúng trước khi chia sẻ mã lớp.
Mục tiêu
Kết thúc bài học, học sinh có thể:
- giải thích tiền gốc và tiền lãi của một khoản vay là gì;
- cho thấy lãi chồng lãi ra sao khi một khoản nợ để lâu không trả;
- quyết định khi nào đi vay là đáng với cái giá phải trả.
Điều gì diễn ra trong trò chơi
- Người chơi có thể thế chấp một ô đất để có tiền mặt: ngân hàng trả ngay 50% giá của nó, và ô đất đang thế chấp không thu được tiền thuê.
- Trong ván chơi thông thường, chuộc lại ô đất phải trả cao hơn 10% so với số tiền ngân hàng đã trả.
- Trong bài học này, cả lớp chơi kịch bản “Tín dụng đắt đỏ”: tiền chuộc lại tăng thêm 10% cho mỗi vòng ô đất còn bị thế chấp, và mỗi lần tăng đều tính trên mức của vòng trước.
- Ô đất rẻ nhất được chuộc lại với giá 330k ngay trong vòng nó bị thế chấp, và 531k sau năm vòng. Sau 8 vòng, tiền chuộc lại đã tăng lên hơn gấp đôi.
Thuật ngữ chính
| Thuật ngữ | Ý nghĩa |
|---|---|
| Tiền gốc | số tiền đã vay. |
| Tiền lãi | khoản phải trả cho việc vay, ngoài tiền gốc. |
| Lãi kép | tiền lãi được tính cả trên phần lãi đã cộng vào, nên một khoản nợ chưa trả tăng nhanh hơn sau mỗi vòng. |
| Tài sản bảo đảm | thứ mà bên cho vay có thể giữ lại nếu khoản vay không được trả: ở đây là ô đất đang thế chấp. |
Tiến trình bài học
- 15 phút · Khởi động
Hỏi cả lớp: vì sao người ta đi vay? Ngoài số tiền phải trả lại, một khoản vay còn tốn những gì?
- 225 phút · Chơi
Cả lớp chơi một ván với kịch bản “Tín dụng đắt đỏ”. Mỗi học sinh ghi lại mọi lần thế chấp: ô đất nào, vòng nào, và ngân hàng đã trả bao nhiêu.
- 32 phút · Chuông reo
Bấm “Kết thúc buổi học ngay”.
- 48 phút · Báo cáo tài chính
Học sinh tìm các khoản thế chấp, các lần chuộc lại và dòng tiền lãi: tổng cộng việc đi vay đã khiến mình tốn bao nhiêu.
- 55 phút · Thảo luận
Dùng các câu hỏi bên dưới, và kết thúc bằng một quy tắc: khi nào đi vay là đáng?
Câu hỏi thảo luận
- 1Bạn đã thế chấp những ô đất nào, và vì sao? Số tiền mặt bạn có được có giúp bạn kiếm được nhiều hơn chi phí của khoản vay không?
- 2Ô đất rẻ nhất được chuộc lại với giá 330k lúc đầu và 531k sau năm vòng. Vì sao chi phí tăng nhanh hơn sau mỗi vòng?
- 3Có lúc nào chuộc lại sớm hơn sẽ giúp bạn tiết kiệm tiền không? Điều gì đã ngăn bạn làm vậy?
- 4Ô đất đang thế chấp không thu được tiền thuê. Điều đó làm chi phí của khoản vay tăng thêm như thế nào?
- 5Ngoài đời thực, những khoản nợ nào tăng lên như thế này khi không được trả?
Bài tập về nhà
- Tìm lãi suất của một khoản vay thực tế, chẳng hạn thẻ tín dụng hay khoản vay dành cho sinh viên. Tính xem trong một năm khoản nợ tăng thêm bao nhiêu nếu không trả đồng nào, và sau bao lâu thì nó tăng gấp đôi.
