Ryzyko i poduszka finansowa: zawsze z zapasem
W grze, jak w życiu, rachunki przychodzą bez względu na to, czy gracz jest na nie gotowy. Klasa gra, a potem przygląda się chwilom, w których graczom zabrakło gotówki: z czego musieli zrezygnować, ile ich to kosztowało i jak pomogłaby im rezerwa gotówki.
W skrócie
- Czas trwania
- 45 minut
- Poziom
- Szkoła średnia i studia
- Gra
- Blitz, stoły 4-osobowe, 25 minut gry
- Powiązane obszary
- Planowanie finansów i zarządzanie nimi · Ryzyko i korzyściRamy kompetencji finansowych dla dzieci i młodzieży w Unii Europejskiej (UE/OECD-INFE, 2023)
Otwiera klasę z tymi ustawieniami; możesz je zmienić, zanim udostępnisz kod.
Cele lekcji
Po lekcji uczniowie potrafią:
- wyjaśnić płynność: jak szybko coś da się zamienić na gotówkę i jakim kosztem;
- opisać, do czego służy poduszka finansowa;
- odróżnić średni wynik uczciwego zakładu od ryzyka pojedynczego zakładu.
Co dzieje się w grze
- Czynsz, dwa pola podatkowe (2000k i 1000k) oraz karty Szansy mogą wymagać więcej gotówki, niż gracz ma.
- Gracz musi wtedy ją zdobyć: zastawić pole za 50% jego ceny (wykupienie kosztuje o 10% więcej), sprzedać filie za tyle, ile kosztowały, albo zawrzeć wymianę — lub zbankrutować i odpaść z gry.
- Wcześniejsze wyjście z więzienia kosztuje 500k.
- Pole Jackpot to uczciwy zakład: stawka 1000k, a wygrana 6000k, jeśli na kostce wypadnie jedna wybrana liczba. Średnio gracz ani nie wygrywa, ani nie traci, ale każdy pojedynczy zakład może pochłonąć całą stawkę.
Kluczowe pojęcia
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Płynność | jak szybko coś można zamienić na gotówkę i ile się przy tym traci. |
| Poduszka finansowa | gotówka odłożona na rachunki, których nikt nie planował. |
| Ryzyko | możliwość, że sprawy potoczą się gorzej, niż zakładano. |
| Wartość oczekiwana | ile średnio jest wart wybór, gdy powtarza się go wiele razy. |
Przebieg lekcji
- 15 min. · Wprowadzenie
Zapytaj: jakie rachunki mogą bez ostrzeżenia spaść na gospodarstwo domowe? Jak ludzie je płacą?
- 225 min. · Gra
Klasa rozgrywa jedną partię. Każdy uczeń liczy, ile razy nie mógł zapłacić rachunku z gotówki.
- 32 min. · Dzwonek
Naciśnij „Zakończ lekcję teraz”.
- 48 min. · Raport finansowy
Uczniowie sprawdzają, ile pożyczyli i z czego zrezygnowali oraz jak zmienił się ich majątek netto.
- 55 min. · Dyskusja
Skorzystaj z pytań poniżej, a na koniec ustal z klasą zasadę: ile gotówki gracz powinien zachować?
Pytania do dyskusji
- 1Kiedy zabrakło Ci gotówki? Z czego trzeba było zrezygnować, żeby zapłacić?
- 2Zastaw jest szybki, ale jego cofnięcie kosztuje o 10% więcej; filię sprzedaje się za tyle, ile kosztowała, ale znika jej czynsz. Co wybierasz najpierw i dlaczego?
- 3Ile gotówki gracz powinien zachować po zakupie? Jaką zasadę dasz koledze lub koleżance?
- 4Czy warto grać w Jackpot, jeśli jego średni wynik wynosi zero? Kto nie powinien w niego grać nigdy?
- 5Ile według zaleceń warto trzymać w poduszce finansowej w prawdziwym życiu i dlaczego?
Praca domowa
- Wypisz pięć rachunków, które mogą bez ostrzeżenia spaść na gospodarstwo domowe. Obok każdego napisz, jak zapłacisz go bez pożyczania.
